اخذ رتبه مشاور صنعت فرایند تشخیص صلاحیت شرکتهای مهندسی مشاور فعال در حوزههای صنعتی توسط سازمان برنامه و بودجه کشور است. این صلاحیت در تخصصهای مختلف گروه صنعت و در پایههای سه، دو و یک صادر میشود. نیروی انسانی متخصص، سوابق حرفهای، تجربه شرکت، ساختار مدیریتی و انطباق مدارک با تخصص انتخابی از عوامل اصلی ارزیابی هستند.
شرکتی که قصد ارائه خدمات مهندسی، مطالعات، طراحی یا نظارت در پروژههای صنعتی را دارد، صرفاً با ثبت شرکت و درج فعالیتهای مهندسی در اساسنامه به یک «مهندس مشاور دارای صلاحیت» تبدیل نمیشود. برای حضور حرفهای در بخشی از پروژههای دولتی و نظام فنی و اجرایی کشور، توان فنی شرکت باید براساس ضوابط مشخص ارزیابی شود.
در اخذ رتبه مشاور صنعت، مهمترین مسئله فقط فراهم کردن چند مدرک یا معرفی چند مهندس نیست. تخصص انتخابشده باید با مدارک تحصیلی، سوابق افراد، تجربه شرکت و موضوع فعالیت آن هماهنگ باشد.
این موضوع در گروه صنعت اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا «صنعت» یک تخصص واحد نیست و حوزههایی مانند صنایع فلزی، شیمیایی، نساجی، برق و الکترونیک و صنایع خودرو را دربر میگیرد. انتخاب اشتباه تخصص یا استفاده از نیروی انسانی نامتناسب میتواند روند دریافت رتبه مشاور را دشوار کند.
اخذ رتبه مشاور صنعت چیست؟
اخذ رتبه یا اخذ گرید مشاور صنعت به معنای احراز صلاحیت فنی و حرفهای یک شرکت یا واحد خدمات مشاوره برای فعالیت در یکی از تخصصهای تعریفشده در گروه صنعت است.
مرجع تشخیص صلاحیت مشاوران، سازمان برنامه و بودجه کشور و مراجع تعیینشده در نظام فنی و اجرایی هستند. طبق آییننامه، صلاحیت مشاوران در هر تخصص در پایههای:
- پایه سه
- پایه دو
- پایه یک
تعیین میشود. همچنین در صورت احراز پایه یک در تمام تخصصهای یک گروه و تأیید کارگروه فنی تشخیص صلاحیت، امکان دستیابی به پایه نهایی گروه نیز پیشبینی شده است.
بنابراین وقتی از «رتبه مشاور صنعت» صحبت میشود باید مشخص شود شرکت دقیقاً برای کدام تخصص صنعتی درخواست صلاحیت دارد.
گروه صنعت شامل چه تخصصهایی است؟
یکی از مهمترین مراحل پیش از تشکیل پرونده، تعیین تخصص مناسب است.
براساس جداول آییننامه تشخیص صلاحیت مشاوران، گروه صنعت شامل پنج حوزه اصلی است:
| کد تخصص | تخصص گروه صنعت | نمونه حوزه فعالیت |
|---|---|---|
| ۸-۱ | صنایع فلزات اساسی و ماشینسازی | نورد، ذوب، ریختهگری، ماشینسازی |
| ۸-۲ | صنایع سلولزی، شیمیایی، تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، نساجی و پلیمری | صنایع شیمیایی، غذایی، نساجی، پلیمر و صنایع تبدیلی |
| ۸-۳ | صنایع کانیهای غیرفلزی | صنایع مرتبط با مواد و محصولات کانی غیرفلزی |
| ۸-۴ | صنایع برق و الکترونیک | واحدها و خطوط تولید تجهیزات برق و الکترونیک |
| ۸-۵ | صنایع خودرو و نیرو محرکه | صنایع خودرو، وسایل نقلیه و تجهیزات مرتبط |
این تفکیک بسیار مهم است. ممکن است یک شرکت بهصورت عمومی در زمینه «مشاوره صنعتی» فعالیت کند، اما برای تشخیص صلاحیت باید تخصصی را انتخاب کند که نیروی انسانی و سوابق آن با همان حوزه انطباق داشته باشد.
خدمات مشاور صنعت دقیقاً شامل چه فعالیتهایی میشود؟
دامنه فعالیت مهندسان مشاور صنعت فقط محدود به طراحی کارخانه نیست.
در شرح خدمات رسمی این گروه، فعالیتهایی مانند مطالعات امکانسنجی، مطالعات فنی و اقتصادی، طراحی، تعیین ظرفیت تولید، انتخاب فناوری، طراحی خطوط تولید، تعیین مشخصات ماشینآلات، جانمایی تجهیزات و نظارت بر اجرای پروژه دیده میشود.
بسته به تخصص، خدمات میتواند شامل موارد زیر باشد:
- مطالعات امکانسنجی طرح صنعتی
- مطالعات مقدماتی فنی
- بررسی توجیه اقتصادی طرح
- تعیین ظرفیت واحد تولیدی
- انتخاب تکنولوژی تولید
- طراحی خط تولید
- تعیین مشخصات ماشینآلات
- جانمایی ماشینآلات و تجهیزات
- طراحی فضاهای تولیدی و پشتیبانی
- طراحی تأسیسات صنعتی مرتبط
- تهیه مدارک و نقشههای اجرایی
- نظارت بر اجرا و نصب تجهیزات
- بررسی نیروی انسانی مورد نیاز طرح
- بهینهسازی فرایندهای صنعتی
در اصلاحات آییننامه نیز خدمات مشاوره به سه دسته کلی اقتصادی، فنی ـ مهندسی و مدیریتی تقسیم شده و طراحی مفهومی، پایه، تفصیلی، کنترل مهندسی و نظارت بر اجرا، نصب و بهرهبرداری در زمره خدمات فنی ـ مهندسی قرار گرفتهاند.
چرا اخذ گرید مشاور صنعت اهمیت دارد؟
رتبه مشاور صرفاً یک گواهینامه اداری نیست. این رتبه بیان میکند که شرکت برای ارائه نوع مشخصی از خدمات مهندسی از نظر ضوابط نظام فنی و اجرایی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
برای شرکتهایی که بازار هدف آنها پروژههای دولتی، عمومی یا پروژههای مشمول مقررات نظام فنی و اجرایی است، داشتن صلاحیت متناسب میتواند اهمیت عملی زیادی داشته باشد.
مهمترین کاربردهای رتبه مشاور صنعت
- اثبات صلاحیت حرفهای شرکت در تخصص موردنظر
- حضور در فرایندهای انتخاب مشاور
- افزایش اعتبار فنی شرکت نزد کارفرمایان
- امکان فعالیت در پروژههای مشمول مقررات مربوط
- افزایش شفافیت سوابق و توان فنی شرکت
- ایجاد مسیر مشخص برای ارتقای فعالیت حرفهای
- فراهم شدن امکان استعلام صلاحیت شرکت
- افزایش قابلیت رقابت در پروژههای تخصصی صنعتی
البته داشتن رتبه بهتنهایی به معنای تضمین دریافت پروژه یا برنده شدن در مناقصه نیست. شرایط اسناد انتخاب مشاور، سوابق، ظرفیت آزاد، توان حرفهای و ارزیابی کارفرما نیز میتوانند مؤثر باشند.
تفاوت رتبه مشاور صنعت با رتبه پیمانکاری صنعت چیست؟
این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه شوند.
رتبه مشاور مربوط به ارائه خدماتی مانند مطالعات، طراحی، مهندسی، نظارت، بررسی فنی و برخی خدمات مدیریتی است.
در مقابل، تشخیص صلاحیت پیمانکاران به توان اجرای عملیات موضوع پیمان مربوط میشود.
به زبان ساده:
مشاور طراحی و مهندسی میکند؛ پیمانکار عملیات اجرایی موضوع قرارداد را انجام میدهد.
ممکن است یک پروژه صنعتی به مشاور دارای صلاحیت برای مطالعات و طراحی و به یک پیمانکار دارای صلاحیت مناسب برای عملیات اجرایی نیاز داشته باشد.
به همین دلیل قواعد گرید مشاور را نباید با رتبه پیمانکاری، ظرفیت مجاز پیمانکار یا شرایط رشتههای پیمانکاری یکسان دانست.
مرجع صدور رتبه مشاور صنعت کدام سازمان است؟
تشخیص صلاحیت مهندسان مشاور در نظام فنی و اجرایی تحت نظارت سازمان برنامه و بودجه کشور انجام میشود. آییننامه نیز صراحتاً تشخیص صلاحیت مشاوران را به سازمان واگذار کرده است.
در این فرایند ممکن است حسب نوع درخواست، پایه و ساختار اجرایی موجود، سازمان مدیریت و برنامهریزی استان نیز نقش داشته باشد.
نقش سامانه ساجات
سامانه ساجات بستر الکترونیکی مرتبط با تشخیص صلاحیت عوامل نظام فنی و اجرایی است. سازمان برنامه و بودجه نیز اتصال خدمات مربوط به تشخیص صلاحیت مشاوران و پیمانکاران به این سامانه را اعلام کرده است.
اطلاعات شرکت، افراد، مدارک و درخواستهای مرتبط با تشخیص صلاحیت از طریق فرایندهای تعیینشده در این سامانه بررسی میشوند.
نقش سامانه ساجار
سامانه ساجار در حوزه اطلاعات عوامل نظام فنی و اجرایی و بررسی وضعیت گواهینامه و ظرفیت شرکتهای دارای صلاحیت کاربرد دارد. اعلام سازمان درباره سامانه جدید ساجار نیز بر صحتسنجی مفاد گواهینامه و کنترل ظرفیت مهندسان مشاور، پیمانکاران و شرکتهای انفورماتیکی تأکید داشته است.
بنابراین ساجات و ساجار را نباید دو عنوان برای یک کار واحد دانست.
شرایط اخذ رتبه مشاور صنعت
شرایط پرونده به تخصص و پایه مورد درخواست بستگی دارد؛ اما چهار محور اصلی در ارزیابی صلاحیت مشاوران عبارتاند از:
- نیروی انسانی متخصص
- تجربه کاری شرکت
- ساختار مدیریتی
- امکانات پشتیبانی
این عوامل مستقیماً در آییننامه تشخیص صلاحیت مشاوران مورد اشاره قرار گرفتهاند.
۱. موضوع فعالیت مناسب شرکت
موضوع اساسنامه شرکت باید ارائه خدمات مشاوره مرتبط را پوشش دهد.
در متن بهروزشده ماده ۹ نیز برای اشخاص حقوقی تصریح شده که انجام خدمات مشاوره مرتبط باید در اساسنامه شرکت پیشبینی شده باشد.
بنابراین پیش از اقدام، بررسی اساسنامه و آخرین تغییرات شرکت ضروری است.
گاهی شرکت نیروی انسانی مناسبی دارد اما موضوع فعالیت آن برای حوزه درخواستی مناسب تنظیم نشده است.
۲. وجود مهندسان و کارشناسان امتیازآور
نیروی انسانی یکی از اصلیترین اجزای رتبه بندی مشاوران است.
افراد معرفیشده باید از نظر مواردی مانند:
- مدرک تحصیلی
- رشته تحصیلی
- سابقه کار مفید
- ارتباط سابقه با تخصص
- وضعیت اشتغال
- شرایط قانونی استفاده از امتیاز
با ضوابط تخصص مورد درخواست تطابق داشته باشند.
آییننامه همچنین اشتغال تماموقت افراد امتیازآور اصلی را ـ با استثنای مقرر برای اعضای هیئت علمی دانشگاهها ـ ضروری دانسته است.
به همین دلیل تامین مهندس رتبه دار یا مهندس امتیازآور نباید صرفاً براساس مدرک تحصیلی انجام شود؛ سوابق و وضعیت فرد نیز باید بررسی شود.
چه مدارک تحصیلی برای رتبه مشاور صنعت مناسب هستند؟
برای هر یک از پنج تخصص گروه صنعت، رشتههای تحصیلی دارای ضرایب اولویت متفاوتی هستند.
برای مثال رشتههایی مانند:
- مهندسی برق و الکترونیک
- مهندسی مکانیک
- مهندسی صنایع
- مهندسی شیمی
- متالورژی و مواد
- ماشینسازی
- ابزار دقیق
- نساجی
- صنایع غذایی
- معدن
- محیط زیست
- اقتصاد صنعتی
در جدول گروه صنعت دیده میشوند؛ اما اولویت هر مدرک در تمام تخصصها یکسان نیست.
برای نمونه، مهندسی شیمی در تخصص صنایع سلولزی، شیمیایی، تبدیلی، نساجی و پلیمری اولویت بالاتری دارد، در حالی که برای برخی تخصصهای دیگر اساساً همان کاربرد را ندارد.
بنابراین این تصور که «هر مهندس مکانیک یا صنایع برای هر نوع رتبه صنعت قابل استفاده است» صحیح نیست.
۳. شرایط مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره
در بررسی شرکت مشاور، صرفاً مهندسان استخدامشده مورد توجه نیستند.
آییننامه برای اعضای هیئتمدیره، مدیرعامل و افراد امتیازآور نیز شرایطی در نظر گرفته و داشتن تحصیلات تخصصی حداقل در سطح کارشناسی را براساس جداول مربوط مطرح کرده است. همچنین امتیاز مدیرعامل باید با شرایط مورد نیاز سرگروه در یکی از تخصصهای شرکت تطابق داشته باشد.
این موضوع یکی از بخشهایی است که بهتر است قبل از تغییر هیئتمدیره یا انتخاب مدیرعامل بررسی شود.
تغییر بدون بررسی ممکن است ساختار امتیازی شرکت را تحت تأثیر قرار دهد.
پایه سه، دو و یک مشاور صنعت چه تفاوتی دارند؟
پایه سه نقطه شروع بسیاری از شرکتهای متقاضی صلاحیت است و پایههای بالاتر نشاندهنده احراز سطح بالاتری از الزامات مقرر هستند.
گروه صنعت در آییننامه در دسته تخصصهای جدول ۱-۳ قرار گرفته است.
براساس جدول مذکور، سطح الزامات مربوط به نیروی انسانی، سابقه، تجربه شرکت و ساختار مدیریتی با ارتقای پایه افزایش پیدا میکند.
| پایه | حداکثر تعداد کار مجاز درجشده در جدول ۱-۳ | حداقل امتیاز کل جدول |
|---|---|---|
| پایه ۳ | ۴ | ۳۶۵ |
| پایه ۲ | ۵ | ۹۰۳ |
| پایه ۱ | ۶ | ۱۳۲۱ |
نکته: اعداد فوق برگرفته از جدول ۱-۳ آییننامه هستند و نباید بهتنهایی برای ارزیابی پرونده استفاده شوند. نحوه محاسبه امتیاز نفرات، رشته تحصیلی، سابقه مفید، تجربه کاری شرکت، اصلاحات بعدی و وضعیت سامانه در زمان درخواست باید بهصورت همزمان بررسی شود.
شرایط نیروی انسانی پایه سه مشاور صنعت
از آنجا که گروه صنعت در جدول ۱-۳ قرار دارد، شرایط پایه سه آن نسبت به برخی گروههای دیگر متفاوت است.
در جدول پایه سه برای سرگروه، کارشناس دارای امتیاز معادل ۱۰ سال سابقه کار مفید در تخصص مورد تقاضا و با اولویت تحصیلی مربوط پیشبینی شده و برای افراد فنی الزامی نیز شرایط جداگانهای مقرر شده است.
این نکته اهمیت زیادی دارد:
صرف داشتن سابقه بیمه طولانی به معنای احراز سابقه مفید قابل قبول نیست.
ارتباط تجربه کاری با مدرک، تخصص مورد تقاضا و ضوابط محاسبه سابقه باید بررسی شود.
مراحل اخذ رتبه مشاور صنعت
فرایند موفق معمولاً از بررسی وضعیت شرکت شروع میشود، نه از بارگذاری مدارک.
مرحله اول: تعیین تخصص مناسب
ابتدا مشخص کنید فعالیت واقعی شرکت به کدام یک از تخصصهای گروه صنعت نزدیکتر است.
مثلاً شرکتی که در طراحی خطوط تولید کارخانههای شیمیایی فعالیت دارد الزاماً نباید همان تخصصی را انتخاب کند که برای شرکت فعال در صنایع فلزات اساسی مناسب است.
مرحله دوم: بررسی وضعیت ثبتی شرکت
موارد زیر بررسی میشوند:
- نوع شرکت
- موضوع فعالیت
- آخرین روزنامه رسمی
- اعضای هیئتمدیره
- مدیرعامل
- صاحبان امضای مجاز
- وضعیت تغییرات شرکت
اگر موضوع اساسنامه با خدمات مشاوره مورد نظر سازگار نباشد، ممکن است ابتدا اصلاح موضوع شرکت ضروری باشد.
مرحله سوم: ارزیابی مهندسان امتیازآور
پیش از معرفی افراد باید مشخص شود:
- رشته تحصیلی آنها چیست؟
- مدرک آنها با کدام اولویت پذیرفته میشود؟
- سابقه مفید آنها چقدر است؟
- سابقه آنها در چه حوزهای شکل گرفته است؟
- آیا همزمان در مجموعه دیگری امتیازآور هستند؟
- آیا شرایط تماموقت بودن رعایت شده است؟
- جایگاه فرد در ساختار شرکت چیست؟
این مرحله میتواند سرنوشت پرونده را تعیین کند.
مرحله چهارم: بررسی تجربه شرکت
در پایههایی که تجربه کاری شرکت امتیاز دارد، قراردادهای قبلی باید از نظر ارتباط با تخصص مورد درخواست بررسی شوند.
امتیاز تجربه کاری در آییننامه با توجه به حقالزحمه دریافتشده و ضرایب مربوط محاسبه میشود.
بنابراین وجود تعداد زیادی قرارداد الزاماً به معنی امتیاز بیشتر نیست؛ نوع قرارداد و ارتباط آن با تخصص اهمیت دارد.
مرحله پنجم: آمادهسازی مستندات
مدارک شرکتی، تحصیلی، شغلی و قراردادی باید با اطلاعات ثبتشده هماهنگ باشند.
مغایرت نام، تاریخ، سمت، سابقه یا اطلاعات قراردادها میتواند باعث درخواست اصلاح یا تکمیل پرونده شود.
مرحله ششم: تشکیل و ثبت درخواست
پس از آمادهسازی اطلاعات، درخواست از مسیر تعیینشده برای تشخیص صلاحیت ثبت میشود.
در این مرحله دقت اطلاعات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آییننامه ارائه اطلاعات خلاف واقع در فرایند تشخیص صلاحیت را از موارد تخلف حرفهای دانسته است.
مرحله هفتم: بررسی و رفع نقص
پرونده ممکن است برای اصلاح یا ارائه مستندات تکمیلی بازگردانده شود.
رفع نقص باید بر اساس دلیل واقعی ایراد انجام شود. بارگذاری مجدد همان مدرک معمولاً مشکل یک پروندهای را که از نظر تخصص، سابقه یا ساختار امتیازی اشکال دارد حل نمیکند.
بررسی پرونده پیش از ثبت میتواند هزینه اصلاحات بعدی را کاهش دهد
اگر هنوز مشخص نیست شرکت شما برای کدام تخصص گروه صنعت شرایط مناسبتری دارد یا درباره مهندسان امتیازآور، اعضای هیئتمدیره و سوابق شرکت ابهام دارید، کارشناسان نیک پارس میتوانند وضعیت پرونده را پیش از اقدام بررسی کنند. برای مشاوره با 02191002696 تماس بگیرید.
مدارک لازم برای اخذ رتبه مشاور صنعت
مدارک دقیق میتواند با توجه به وضعیت شرکت و درخواست متفاوت باشد، اما پرونده معمولاً از چند دسته مستند تشکیل میشود.
مدارک ثبتی شرکت
- اساسنامه شرکت
- آگهی تأسیس
- آخرین روزنامه رسمی
- آگهی آخرین تغییرات
- اطلاعات مدیرعامل
- اطلاعات اعضای هیئتمدیره
- شناسه ملی و اطلاعات ثبتی شرکت
مدارک افراد امتیازآور
- مدارک هویتی
- مدارک تحصیلی
- مستندات سوابق حرفهای
- اطلاعات شغلی
- مستندات مرتبط با اشتغال
- مدارک مورد نیاز برای اثبات سابقه مفید
مدارک تجربه شرکت
در صورت لزوم:
- قراردادهای مرتبط
- مدارک کارفرما
- مستندات انجام خدمات
- صورتوضعیت یا مدارک مالی مرتبط حسب ضوابط
- مدارک تأیید انجام کار
- مستندات مربوط به پروژههای گذشته
مدارک ساختار شرکت
بسته به پرونده ممکن است اطلاعات مربوط به:
- ساختار سازمانی
- امکانات اداری
- تجهیزات مورد استفاده
- نظام مدیریتی
- امکانات پشتیبانی
نیز مورد بررسی قرار گیرد.
سوابق بیمه چه نقشی در اخذ رتبه مشاور صنعت دارد؟
سوابق بیمه در عمل یکی از مستندات مهم برای بررسی رابطه کاری و سوابق افراد است؛ اما رتبهبندی را نباید صرفاً «جمع کردن سابقه بیمه» تصور کرد.
آنچه اهمیت دارد، سابقه مفید و مؤثر مرتبط است.
ممکن است فردی سابقه کاری طولانی داشته باشد اما بخش مهمی از آن با تخصص مورد تقاضا ارتباط کافی نداشته باشد.
همچنین رشته تحصیلی و اولویت آن در تخصص انتخابی باید جداگانه بررسی شود.
پس سه مفهوم زیر با یکدیگر تفاوت دارند:
سابقه بیمه ≠ سابقه اشتغال ≠ سابقه مفید امتیازآور
این تفکیک از اشتباهات مهم در تشکیل پرونده جلوگیری میکند.
نفرات امتیازآور چه کسانی هستند؟
نفر امتیازآور فردی است که تحصیلات، تجربه و شرایط حرفهای او در محاسبات صلاحیت شرکت مورد استفاده قرار میگیرد.
در گروه صنعت ممکن است بسته به تخصص از رشتههایی مانند برق، مکانیک، صنایع، شیمی، متالورژی، مواد، نساجی و رشتههای دیگر استفاده شود.
اما «مهندس امتیازآور» یک عنوان ثابت و مستقل نیست.
مثلاً مهندس مناسب برای تخصص صنایع برق و الکترونیک ممکن است برای تخصص صنایع شیمیایی دارای اولویت متفاوتی باشد.
بنابراین تامین مهندس رتبه دار باید بعد از تعیین تخصص و محاسبه اولیه پرونده انجام شود، نه قبل از آن.
آیا یک مهندس میتواند همزمان برای چند شرکت امتیازآور باشد؟
آییننامه محدودیتهایی برای استفاده همزمان از امتیاز افراد فنی الزامی در شرکتهای مختلف مرتبط با خدمات مشاوره، پیمانکاری یا مدیریت طرح در نظر گرفته است.
به همین دلیل قبل از معرفی هر فرد باید وضعیت او بررسی شود.
استفاده از فردی که امتیاز او در جای دیگری درگیر است میتواند باعث ایجاد مشکل در پرونده شود.
تجربه کاری شرکت چگونه محاسبه میشود؟
در رتبه بندی شرکتهای مشاور تجربه فقط براساس عمر شرکت اندازهگیری نمیشود.
براساس آییننامه، امتیاز تجربه کاری مشاور از سوابق کاری مرتبط و حقالزحمههای مربوط با اعمال ضرایب تعیینشده محاسبه میشود.
به همین علت ممکن است:
- یک شرکت قدیمی امتیاز کافی نداشته باشد؛
- و یک شرکت دارای سوابق تخصصی منظم، وضعیت مناسبتری برای ارتقا پیدا کند.
کیفیت مستندسازی قراردادها نیز بسیار مهم است.
تفاوت رتبه سه، دو و یک در عمل چیست؟
هرچه پایه بالاتر میرود، سطح توان اثباتشده شرکت نیز باید بالاتر باشد.
برای ارتقا معمولاً مجموعهای از عوامل مانند:
- سطح نیروی انسانی
- تعداد و شرایط افراد امتیازآور
- سابقه تخصصی
- تجربه شرکت
- ساختار مدیریتی
- امکانات پشتیبانی
- عملکرد حرفهای
مورد توجه قرار میگیرند.
بنابراین ارتقای رتبه فقط با اضافه کردن یک مهندس جدید انجام نمیشود.
گاهی مهمترین مانع ارتقا، تجربه کاری شرکت است؛ گاهی نیز ترکیب نیروی انسانی یا سابقه سرگروه محدودیت ایجاد میکند.
پایه نهایی گروه صنعت چیست؟
پایه نهایی با پایه یک یک تخصص تفاوت دارد.
براساس ماده ۵ آییننامه، اگر مشاور صلاحیت تمام تخصصهای یک گروه را در پایه یک احراز کند، با تصویب کارگروه فنی تشخیص صلاحیت میتواند پایه نهایی آن گروه را اخذ کند.
از آنجا که گروه صنعت دارای چند تخصص مستقل است، داشتن پایه یک فقط در «صنایع برق و الکترونیک» به معنی پایه نهایی گروه صنعت نیست.
این تفاوت برای برنامهریزی بلندمدت شرکتهای مهندس مشاور بسیار مهم است.
نقش توان مالی شرکت در اخذ گرید مشاور
توان شرکت فقط از منظر سرمایه ثبتی بررسی نمیشود.
در نظام تشخیص صلاحیت، مجموعهای از شاخصهای فنی، تجربی و مدیریتی مطرح است و در برخی فرایندهای مربوط به تمدید نیز توان مالی میتواند اثرگذار باشد.
برای نمونه، اصلاحیه سال ۱۳۹۶ به سازمان برنامه و بودجه اجازه داده است در شرایط مشخص، هنگام بهروزرسانی گواهینامه و وقوع تنزل پایه ناشی از توان مالی به دلایل خارج از اختیار، گواهینامه را بر اساس آخرین پایه کسبشده و تحت شرایط مقرر تمدید کند.
بنابراین تحلیل وضعیت مالی شرکت باید براساس مقررات جاری زمان درخواست انجام شود.
هزینه اخذ رتبه مشاور صنعت چقدر است؟
برای اخذ رتبه مشاور صنعت نمیتوان یک مبلغ ثابت و معتبر برای همه شرکتها تعیین کرد.
هزینه نهایی به وضعیت فعلی شرکت بستگی دارد.
ممکن است یک شرکت از قبل:
- موضوع فعالیت مناسب داشته باشد؛
- هیئتمدیره متناسب داشته باشد؛
- مهندسان مورد نیاز را در اختیار داشته باشد؛
- سوابق خود را مستندسازی کرده باشد.
اما شرکت دیگری پیش از درخواست نیازمند اصلاح ساختار خود باشد.
هزینهها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- هزینههای اداری و ثبتی احتمالی
- هزینه اصلاح یا ثبت تغییرات شرکت در صورت نیاز
- هزینه آمادهسازی و تکمیل مستندات
- هزینههای مرتبط با ساختار نیروی انسانی
- هزینه خدمات کارشناسی در صورت استفاده از مشاور تخصصی
بهتر است قبل از اعلام هزینه، پرونده شرکت بررسی شود. اعلام یک قیمت واحد بدون شناخت تخصص، پایه و شرایط فعلی شرکت معیار دقیقی نیست.
مدت زمان دریافت رتبه مشاور صنعت چقدر است؟
برای همه پروندهها زمان ثابت و قابل تضمینی وجود ندارد.
مدت فرایند تحت تأثیر عواملی مانند:
- کامل بودن مدارک
- صحت اطلاعات
- وضعیت مهندسان
- تخصص مورد درخواست
- نیاز به تغییرات ثبتی
- تعداد دفعات رفع نقص
- زمان بررسی مرجع مربوط
قرار دارد.
پروندهای که پیش از ثبت، دقیق بررسی شده باشد معمولاً با مشکلات قابل پیشگیری کمتری مواجه میشود.
به همین دلیل بهتر است به جای تمرکز صرف بر «سریعترین اخذ رتبه»، بر تشکیل پرونده صحیح در اولین اقدام تمرکز شود.
تمدید رتبه مشاور صنعت
گواهینامه تشخیص صلاحیت باید مطابق مقررات جاری بهروزرسانی و تمدید شود.
قبل از تمدید باید موارد زیر بررسی شوند:
- تغییر مدیرعامل
- تغییر اعضای هیئتمدیره
- خروج مهندسان امتیازآور
- تغییر وضعیت سوابق افراد
- قراردادهای جدید
- تجربه کاری ایجادشده
- وضعیت تخصصهای شرکت
- امکان ارتقای پایه
اگر شرکت در فاصله دو دوره صلاحیت رشد کرده باشد، تمدید ساده همیشه بهترین انتخاب نیست و ممکن است امکان تمدید و ارتقا رتبه بهصورت هدفمند وجود داشته باشد.
ارتقای رتبه مشاور صنعت چگونه انجام میشود؟
برای حرکت از پایه سه به پایه دو یا از پایه دو به پایه یک، شرکت باید الزامات پایه بالاتر را احراز کند.
در جدول ۱-۳، با افزایش پایه، حداقلهای مربوط به نفرات فنی، تجربه، ساختار مدیریتی و امتیاز کل افزایش پیدا میکنند.
بنابراین برنامه ارتقا بهتر است چند ماه یا حتی یک دوره فعالیت قبل از درخواست آغاز شود.
اقدامات مفید شامل:
- حفظ نیروهای امتیازآور مؤثر
- مستندسازی صحیح قراردادها
- تکمیل سوابق تخصصی شرکت
- اصلاح ساختار مدیریتی در صورت نیاز
- جلوگیری از خروج ناگهانی سرگروه
- ارزیابی امتیاز شرکت قبل از درخواست ارتقا
است.
خروج مهندس امتیازآور چه پیامدی دارد؟
خروج افراد کلیدی را نباید مسئلهای ساده تلقی کرد.
آییننامه برای عدم جایگزینی فرد امتیازآور در مهلت مقرر ضوابطی پیشبینی کرده و در شرایط وجود کار در دست اجرا نیز الزام جایگزینی سریعتر را مطرح کرده است.
به همین دلیل شرکتهای دارای رتبه باید تغییر نیروی انسانی را از منظر تأثیر آن بر گواهینامه و پروژههای جاری بررسی کنند.
یکی از اشتباهات مدیریتی این است که شرکت فقط هنگام تمدید رتبه متوجه خروج فرد کلیدی شود.
آیا رتبه مشاور صنعت برای مناقصات دولتی لازم است؟
پاسخ به نوع پروژه و اسناد انتخاب مشاور بستگی دارد.
در پروژههای مشمول نظام فنی و اجرایی، صلاحیت تخصصی مشاور اهمیت اساسی دارد و کارفرما میتواند صلاحیت، پایه، تخصص و ظرفیت شرکت را در انتخاب مشاور بررسی کند.
قانون برگزاری مناقصات و مقررات انتخاب و خرید خدمات مشاوره نیز در حوزه پروژههای عمومی و دولتی نقش دارند.
با این حال نباید گفت هر قرارداد صنعتی خصوصی الزاماً نیازمند رتبه سازمان برنامه و بودجه است.
رتبه زمانی اهمیت ویژه پیدا میکند که:
- مقررات پروژه آن را الزامی کرده باشد؛
- کارفرما صلاحیت سازمان برنامه را مطالبه کند؛
- یا شرکت قصد حضور جدی در بازار پروژههای دولتی و عمومی را داشته باشد.
آیا وزارت صنعت، معدن و تجارت رتبه مشاور صنعت صادر میکند؟
خیر؛ اخذ گرید مشاور صنعت مورد بحث در این صفحه مربوط به نظام تشخیص صلاحیت مشاوران سازمان برنامه و بودجه کشور است.
وزارت صنعت، معدن و تجارت ممکن است در مجوزهای صنعتی، فعالیت واحدهای تولیدی یا سایر فرایندهای مرتبط با صنعت نقش داشته باشد، اما این موضوع با گواهینامه تشخیص صلاحیت مهندس مشاور متفاوت است.
تفکیک این دو فرایند از اتلاف زمان و تشکیل پرونده در مرجع اشتباه جلوگیری میکند.
اشتباهات رایج در اخذ رتبه مشاور صنعت
انتخاب تخصص فقط براساس نام شرکت
نام یک شرکت یا توضیح کلی وبسایت آن تعیینکننده تخصص رتبه نیست.
باید خدمات واقعی، سوابق شرکت و نفرات بررسی شوند.
معرفی مهندس قبل از بررسی اولویت رشته تحصیلی
یک مهندس ممکن است برای یک تخصص اولویت مناسب و برای تخصص دیگر اولویت پایینتر داشته باشد.
جدول گروه صنعت این تفاوت را بهوضوح نشان میدهد.
تمرکز صرف بر سابقه بیمه
سابقه طولانی اگر مرتبط و قابل پذیرش نباشد، الزاماً امتیاز مورد انتظار را ایجاد نمیکند.
تغییر هیئتمدیره بدون محاسبه امتیاز
تغییر مدیرعامل یا اعضای کلیدی میتواند روی ساختار احراز صلاحیت اثر بگذارد.
استفاده از اطلاعات غیرواقعی
ارائه اطلاعات خلاف واقع میتواند از نظر مقررات حرفهای تبعات داشته باشد و در آییننامه نیز بهعنوان تخلف ذکر شده است.
بیتوجهی به وضعیت مهندس پس از دریافت رتبه
رتبه پایان کار نیست. ساختار نیروی انسانی شرکت باید در طول دوره فعالیت نیز مدیریت شود.
درخواست ارتقا بدون ارزیابی اولیه
قبل از شروع ارتقا بهتر است امتیازات و مستندات فعلی شرکت محاسبه شوند تا مشخص شود دقیقاً کدام بخش کمبود دارد.
چند نکته تخصصی برای افزایش شانس موفقیت پرونده
ابتدا تخصص را انتخاب کنید، سپس نفرات را
مسیر برعکس معمولاً هزینه بیشتری ایجاد میکند.
برای هر مهندس پرونده امتیازی جداگانه تهیه کنید
مدرک، سابقه، تخصص، اولویت رشته و وضعیت اشتغال فرد مشخص باشد.
سابقه پروژهها را از همان زمان اجرای قرارداد مستند کنید
جمعآوری اسناد سالها بعد معمولاً دشوارتر است.
تغییرات ثبتی را با برنامه ارتقای رتبه هماهنگ کنید
مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره بخشی از ساختار پرونده هستند.
رتبه را یک دارایی سازمانی در نظر بگیرید
وابستگی کل صلاحیت شرکت به یک یا دو فرد، ریسک مدیریتی ایجاد میکند.
قبل از قرارداد جدید ظرفیت شرکت را بررسی کنید
پذیرش کار بیش از ظرفیت مجاز در مقررات از موارد تخلف شناخته شده است.
مزایای اخذ رتبه مشاور صنعت
مهمترین مزایا عبارتاند از:
- احراز رسمی توان حرفهای در تخصص صنعتی
- امکان حضور در بازار گستردهتری از پروژهها
- افزایش اعتماد کارفرمایان
- قابلیت استعلام صلاحیت شرکت
- ایجاد مسیر مشخص برای ارتقای پایه
- ساماندهی سوابق و نیروی انسانی شرکت
- افزایش اعتبار در مذاکرات حرفهای
- امکان توسعه تدریجی تخصصهای شرکت
در عین حال دریافت رتبه مسئولیتهایی نیز برای شرکت ایجاد میکند؛ از جمله حفظ شرایط، ارائه اطلاعات صحیح، مدیریت نفرات امتیازآور و رعایت ظرفیت و ضوابط حرفهای.
پرسشهای متداول درباره اخذ رتبه مشاور صنعت
اخذ رتبه مشاور صنعت از چه پایهای شروع میشود؟
صلاحیت مشاوران در هر تخصص در پایههای سه، دو و یک تعریف شده است. پایه قابل دریافت به شرایط واقعی متقاضی و الزامات مربوط بستگی دارد.
گروه صنعت چند تخصص دارد؟
در جداول آییننامه، پنج تخصص اصلی برای گروه صنعت شامل فلزات و ماشینسازی، صنایع سلولزی و شیمیایی و مشابه، کانیهای غیرفلزی، برق و الکترونیک و صنایع خودرو و نیرو محرکه درج شده است.
آیا مهندس صنایع برای اخذ رتبه مشاور صنعت مناسب است؟
مهندسی صنایع در جدول گروه صنعت حضور دارد، اما ضریب اولویت آن بسته به تخصص متفاوت است. بنابراین باید تخصص هدف و سایر افراد تیم نیز بررسی شوند.
آیا شرکت تازهتأسیس میتواند رتبه مشاور صنعت بگیرد؟
تازهتأسیس بودن بهتنهایی پاسخ را مشخص نمیکند. نیروی انسانی، موضوع فعالیت، ساختار شرکت و الزامات پایه مورد درخواست باید بررسی شوند.
آیا داشتن رتبه پیمانکاری برای اخذ رتبه مشاور صنعت کافی است؟
خیر. تشخیص صلاحیت پیمانکار و مشاور دو نظام ارزیابی متفاوت با کاربردهای متفاوت هستند.
آیا برای اخذ رتبه حتماً باید سابقه قرارداد دولتی داشت؟
نوع و سطح تجربه مورد نیاز به پایه و شرایط پرونده مربوط است. سوابق شرکت باید براساس ضوابط همان صلاحیت بررسی شوند؛ نمیتوان صرفاً دولتی یا خصوصی بودن قرارداد را معیار واحد دانست.
رتبه مشاور صنعت بهتر است یا رتبه مشاور انرژی؟
این دو جایگزین یکدیگر نیستند. انتخاب باید براساس نوع خدمات واقعی شرکت انجام شود. پروژههای خطوط تولید، صنایع فلزی، شیمیایی، خودرو یا تجهیزات تولیدی معمولاً ماهیت متفاوتی با تخصصهای گروه انرژی دارند.
آیا میتوان همزمان در چند تخصص مشاور رتبه گرفت؟
آییننامه امکان احراز صلاحیت در تخصصهای مختلف را در صورت معرفی افراد و احراز شرایط مربوط پیشبینی کرده است. هر تخصص باید شرایط خود را داشته باشد.
جمعبندی
اخذ رتبه مشاور صنعت زمانی نتیجه مطلوب دارد که پرونده بر اساس تخصص واقعی شرکت طراحی شود. اولین تصمیم مهم، انتخاب یکی از تخصصهای گروه صنعت است؛ پس از آن باید موضوع فعالیت شرکت، مدیرعامل، اعضای هیئتمدیره، مهندسان امتیازآور، سوابق حرفهای، تجربه شرکت و مستندات پروژهها بررسی شوند.
گروه صنعت از نظر شرایط نیروی انسانی جزو حوزههایی است که ارزیابی آن باید با دقت انجام شود. استفاده از یک مهندس صرفاً به دلیل داشتن سابقه زیاد، انتخاب تخصص براساس نام شرکت یا شروع فرایند بدون محاسبه امتیاز میتواند مسیر دریافت رتبه مشاور را پیچیده کند.
برای بررسی شرایط اخذ پایه سه، ارتقای پایه، انتخاب تخصص مناسب یا وضعیت نفرات امتیازآور شرکت میتوانید با کارشناسان نیک پارس از طریق 02191002696 در ارتباط باشید.
نیک پارس میتواند پیش از تشکیل پرونده، ساختار شرکت و مدارک موجود را بررسی کند تا مسیر اخذ گرید مشاور صنعت متناسب با وضعیت واقعی مجموعه انتخاب شود.
کار ما در زمینه اخذ رتبه مشاور صنعت با کمک نیک پارس انجام شد، از زحماتتون سپاسگزارم.
برای اخذ رتبه مشاور صنعت از همکاری با نیک پارس رضایت داشتم، ممنون بابت پیگیری خوبتون.
برای اخذ رتبه مشاور صنعت، سابقه کاری مهندس های شرکت هم در تعیین رتبه تأثیر داره؟
بله جهت دریافت گرید مشاور صنعت سابقه مهندسین تاثیر گذار است